Huize De Bedelaar werd gesticht door paleontoloog prof. Eugene Dubois. In 1910 liet hij een witte villa met achtzijdige toren bouwen naar plannen van architect L. Wagemans. Dubois ontdekte eind 19de eeuw in Nederlands-Indië restanten van de zogeheten ‘Javamens’, waarmee hij proclameerde de ontbrekende schakel tussen mens en mensaap te hebben gevonden. In het museum Naturalis te Leiden is een aparte ruimte aan deze fossiele vondst gewijd. Hoe lang het daar blijft is nog maar de vraag, want in 2022 heeft de Indonesische regering een formeel verzoek tot teruggave van de vondst bij Nederland ingediend. Op het terrein De Bedelaar bevinden zich verder nog een ijskelder (1915) en een vierkante uitkijktoren of uilentoren (1937-’38). In het naast gelegen meer zou volgens een sage een kasteel zijn verzonken. Het huis is tegenwoordig een rustplaats voor dak- en thuislozen en is niet toegankelijk.
De Bedelaar is een landgoed van 38 hectare, gelegen ten westen van Haelen. Het gebied bestaat uit bossen, vennen en open natuur. Twee opvallende vennen in het landschap dragen de namen Groote Bedelaar en Kleine Bedelaar. Naast de natuurlijke schoonheid is Landgoed De Bedelaar ook bekend vanwege de karakteristieke Uilentoren en een oude sage die met deze plek verbonden is.
Bekijk hier de film over de Uilentoren en het karakteristieke landgoed.
Naam Landgoed De Bedelaar
De naam De Bedelaar is een verbastering van het Limburgse woord “loar” of “laar”, wat een vennetje in een bosrijk gebied betekent. De locatie van het gebied werd oorspronkelijk aangeduid als “Beej de loar”, oftewel “bij het ven”. Door de jaren heen veranderde deze naam in Bedelaar, waardoor een bijzondere en mysterieuze naam ontstond.
De legende van het Verzonken Kasteel
Volgens een oude legende stond op deze plek ooit een machtig kasteel. Op een avond klopte een bedelaar aan de poort, op zoek naar onderdak en voedsel. De kasteelbewoners wezen hem echter op een harde en kille manier af. Uit woede sprak de bedelaar een vloek uit over het kasteel en zijn bewoners. Toen de torenklok om middernacht sloeg, begon het kasteel te beven en zonk het samen met de bewoners weg in het moeras. Op die plek ontstond later het ven Groote Bedelaar, waar het verhaal nog altijd voortleeft.
